De subsidie aan zorghotels - antwoord van minister Bourgeois

vzw De Pupiter is de exploitant van het zorghotel De Pupiter, Keuzelingstraat, 8 – 10, te Kluisbergen. Het zorghotel is een gerenoveerd pand. De vzw is niet de eigenaar van het pand.

Omdat de doelstellingen van het zorghotel - naast het bieden van recuperatiemogelijkheden na een hospitalisatieperiode en de eventuele opvang van thuiszorgpatiënten wanneer de mantelzorgers om een of andere reden tijdens een bepaalde periode niet beschikbaar zijn - gericht zijn op de uitbouw van een stuk zorgtoerisme in het hartje van de Vlaamse Ardennen, heeft de eigenaar op 24/02/10 een investeringssubsidie aangevraagd bij Toerisme Vlaanderen.

De subsidie werd toegekend in 2011 voor een bedrag van 441.923,00 euro.
Op 27/07/11 stuurde u daarover een persbericht met daarin de volgende motivatie: “Er is in Vlaanderen al heel wat geïnvesteerd in toegankelijkheid van vakantiehuizen. Maar voor ouderen en mensen met een beperking moeten we meer doen. Zij hebben, naast een toegankelijke infrastructuur, ook zorgomkadering nodig, zoals een aangepast dieet, persoonlijke assistentie, medische begeleidinghulpmiddelen enzovoort…. Met deze subsidie willen we net die nieuwe zorgvakantiecentra ondersteunen, die inspelen op nood aan zorg op vakantie.”

In een verduidelijkende nota van uw kabinet wordt de subsidie enkel en alleen toegekend voor de verbouwing en aanpassing van de gebouwen.

Mijn vragen aan de minister:
1. Waarom subsidieert u verbouwingswerken en infrastructurele aanpassingen van zorghotels met middelen van Toerisme Vlaanderen, zonder voorwaarden of voorafgaand overleg betreffende de latere uitbating en zorgomkadering?
2. Overlegt u in dit kader met uw collega Jo Vandeurzen? De zogenaamde centra voor herstelverblijf passen immers perfect in zijn woonzorgdecreet. De zorghotels bevinden zich als zorgopvangmogelijkheden op de scheidingslijn tussen toerisme en zorg.
3. Zo neen, bent u van plan om naar de toekomst toe overleg met hem te plegen over zulke subsidieaanvragen?
4. Aan welke criteria dienen “zorghotels” te voldoen om in aanmerking te komen voor subsidies vanuit Toerisme Vlaanderen?

Antwoord van de minister:
1. Subsidies aan zorgverblijven worden niet toegekend zonder voorafgaand overleg over de latere uitbating en zorgomkadering. Dit overleg is een integraal onderdeel van de procedure die Toerisme Vlaanderen volgt bij de behandeling van subsidieaanvragen. In het geval van vzw De Pupiter vond dit overleg plaats in januari 2010.

2. Het actieplan ‘Vakantie met Zorg’ van Toerisme Vlaanderen volgt uit dezelfde maatschappelijke ontwikkelingen als het Woonzorgdecreet: de gebruiker/vakantieganger treedt actief naar voren als consument van bepaalde diensten. Het Woonzorgdecreet schept in principe ruimte om zorginfrastructuur aan te wenden in een toeristische toepassing. Om een aanbod op maat te creëren op de zorgvraag van de vakantieganger is samenwerking over de vakdomeinen heen zeker nodig. De uitvoering van het actieplan verkeert nog in zijn opstartfase. In het actieplan is overleg met Welzijn ingeschreven. De groeiende schaarste van het zorgaanbod is een bijkomende motivatie om inspanningen te bundelen. De klemtoon van het actieplan ligt wel degelijk op vakantie, terwijl een patiënt op voorschrift van een arts in een hersteloord verblijft om te herstellen.
Toerisme Vlaanderen heeft in het verleden reeds samengewerkt met Welzijn om projecten te kunnen realiseren. Zo hebben beide overheidsdiensten overlegd over het (op te richten) zorgvakantieverblijf in Middelkerke dat gerealiseerd wordt met subsidies van Welzijn en Toerisme Vlaanderen. In verband met de subsidies voor zorgvakanties wil ik beklemtonen dat ze enkel betrekking hebben op het toeristische luik in gebouwen die meerdere functies combineren (toerisme en hersteloord bijvoorbeeld).

3. Om in aanmerking te komen voor subsidies in het kader van Toerisme voor Allen, moeten projecten invulling geven aan de aanbevelingen van de studie zorgvakanties, die Toerisme Vlaanderen in 2007 uitvoerde. Het eindrapport bevatte een aantal conclusies en aanbevelingen om het aanbod in Vlaanderen beter af te stemmen op de vakantienoden van deze specifieke doelgroep. De projecten moeten daarenboven een duidelijke aanvulling betekenen op het bestaande aanbod. De aanvrager moet een projectplan opmaken, waarin de invulling van de zorgomkadering, samen met het concept en businessmodel, toegelicht worden. Minimaal moeten zorgverblijven dan ook:
- een infrastructuur aanbieden die volledig toegankelijk is en zelfstandig bruikbaar. Na de oprichting of verbouwing moet het verblijf een toegankelijkheidslabel A+ behalen.
- Aanwezigheid van persoonlijke assistentie en zorgondersteuning in de toeristische accommodatie. Dit kan ingevuld worden met eigen personeel of door een samenwerking met thuiszorgdiensten of andere medische diensten uit de onmiddellijke omgeving.
- aandacht hebben voor de ontwikkeling van vakantiebeleving.
- oog hebben voor een aankleding die geen ‘ziekenhuissfeer’ oproept.

Gezien de diversiteit van de vraag naar een aanbod op maat, kunnen projecten met een diverse benadering in aanmerking komen voor subsidies. Toerisme Vlaanderen kan zowel projecten ondersteunen die focussen op een individueel publiek en op een eerder jong publiek als projecten die zich richten op groepen.